opgooien

 

als je een steen in de tijd werpt

waar staan we dan?

 

is het iets nieuws

of is het een herhaling ergens van?

 

we herinneren bombardementen

(zoals op het Rosarium)

die nu ook aanwezig zijn

alleen niet bij ons

 

we herdenken de doden

(zoals Derk Smoes, van de knokploeg)

die nu ook vallen

alleen niet hier

 

we eren wie vocht

voor vrijheid en gelijkheid

vergeten niet wie nu vecht

 

we herdenken wie gedood werk

en elk mens teveel dat nu sterft

 

we eren van alle tijden het verzet

we hebben het niet geweten

we weten het

 

Michelle Brouwer

Stadsdichter Almelo

 

Derk Smoes was 25 jaar tijdens de Duitse inval in Overijssel (mei 1940). Hij was al actief in het verzet toen hij uiteindelijk leider van Knokploeg Almelo werd; alles om onderduikers en hun helpers te ondersteunen.
Op 15 november 1944 pleegde hij als verzetsdaad, met enkele anderen, een overval op de Nederlandsche Bank Almelo; 'De grootste bankroof allertijden', met schriftelijke toestemming van de Nederlandse regering. Ze verlieten het pand met dertien kisten vol geld; ruim 46 miljoen gulden in totaal (nu 354 miljoen euro). Het doel was om de spoorwegstaking te financieren door de ondergedoken spoorweglieden in veiligheid te houden. Derk Smoes werd gearresteerd en naar kamp Neuengamme getransporteerd, waar hij stierf (aan een longontsteking, zeggen de papieren - door ophanging, zeggen getuigen). Hij was toen 30 jaar en liet een zwangere vrouw, dochter, en zoon (van toen vier jaar) na.

 

Op 11 juli 1940 vielen de eerste bommen op Almelo. Vier onverwachte explosies. Zeven mensen in of rond rozentuin Het Rosarium (Tijhofslaan) kwamen daarbij om het leven.
A.M. Hendriksen (een jongen van 7 jaar), Hendrik Meulenveld (gemeente-tuinman), de baby van de familie Krispijn (in de kinderwagen), Gerrit Smit (14 jaar), P.J. van Toledo en D. van Toledo-Sprenger (een echtpaar) en het 9-jarige zoontje van de familie Underberg.